NederlandsDeutsch
Inloggen

De Klèng Wach

Het Lindepad, een autovrij karrespoor pad direct gelegen naast de hoeve, voert u langs fruitgaarden, maisvelden en het Joodse kerkhof het centrum van Vaals in. Lopend over de Kerkstraat komt u langs de Akener straat, zomaar een straatje zou je denken, maar dit is een straatje met een verhaal, zeker de moeite waard om even in te lopen.
 
De Klèng Wach, zo wordt het voormalige douanecontrolehuis(je) aan de Akenerstraat in het Vaalser dialect genoemd.  Het is gebouwd omstreeks 1890 en kijkt terug op een bewogen geschiedenis:

Tijdens de Eerste Wereldoorlog (1914-1918), Nederland is neutraal, wordt deze grensovergang oplast van de Nederlandse overheid hermetisch afgesloten met prikkeldraad. Begin twintiger jaren van de vorige eeuw wordt de barrière weggehaald en kunnen de bewoners van het aangrenzende (Duitse) Vaalserquartier enkele uurtjes per dag inkopen doen in Vaals.

Eind dertiger jaren, vlak voor het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog, wordt de grensovergang nu op last van het Duitse gezag weer afgesloten door middel van ijzeren paaltjes. Als de Duitsers op 10 mei 1940 ons land binnenvallen blijkt dat de afrastering is verwijderd en een verplaatsbare prikkeldraadversperring is aangelegd, zodat Duitse troepen over deze grens richting België kunnen oprukken.

Na de oorlog wordt de grensovergang bewaakt door Nederlandse militairen (grootverlofgangers) en douane (kommiezen). In deze periode ontstaat ook de naam Klèng Wach (klein wachthuisje), waarschijnlijk om het verschil met het grote grenskantoor aan de Maastrichterlaan aan te duiden.

In 1951 wordt op last van de Duitse overheid de grensovergang aan de Akenerstraat voor de derde keer hermetisch afgesloten. Deze keer is het een ijzeren poort, die door de Vaalser bevolking Iesere Jardieng 9ijzeren gordijn) wordt genoemd. Eind 1959 gaat dit dranghek voor enkele uren per week open en in een houten bouwkeet aan de Duitse kant kunnen de bewoners van het Vaalserquartier, die in deze tijd massaal inkopen doen in Vaals, hun goederen inklaren.

Eind zeventiger jaren, de grensovergang wordt nog steeds bewaakt, verdwijnt het ijzeren gordijn en komen er betonnen paaltjes voor in de plaats.

Na het Verdrag van Schengen zijn er geen vaste grensposten meer en raakt de Klèng Wach in verval. In 1993 wordt de Gemeente Vaals eigenaar van het douanehuisje en verhuurt dit aan de Heemkundekring Sankt Tolbert, die er een museumpje inricht; het kleinste en hoogst gelegen museum van Nederland.
 
Bron: Heemkundekring Sankt Tolbert Vaals.